وقتی همه‌چیز داری و هیچ‌چیز خوشحالت نمی‌کند

ذهن انسان به هر سطح جدیدی از رفاه عادت می‌کند. روان‌شناسان این را سازگاری لذتی می‌نامند: پس از هر دستاورد، خط پایه رضایت ما بالا می‌رود و همان دستاورد دیگر آن حس قبلی را نمی‌دهد. به همین دلیل است که هدف بعدی هم، وقتی به آن می‌رسید، همان‌قدر توخالی به نظر می‌رسد.

ویکتور فرانکل، بنیان‌گذار معنادرمانی، این وضعیت را «خلأ وجودی» نامید — حالتی که در آن زندگی بیرونی پر است اما پاسخی برای پرسش «برای چه؟» وجود ندارد. او استدلال می‌کرد که انسان در درجه اول در جست‌وجوی لذت نیست، در جست‌وجوی معنا است؛ و وقتی معنا غایب باشد، هیچ مقدار رفاهی جای آن را نمی‌گیرد.

اروین یالوم نشان داد که بخشی از این تجربه ریشه در پرسش‌هایی دارد که همه ما از آن‌ها فرار می‌کنیم: مرگ، تنهایی بنیادین، آزادی و مسئولیتِ انتخاب. زندگی پرمشغله و پرموفقیت، یکی از مؤثرترین راه‌های فرار از این پرسش‌هاست — تا روزی که دیگر کار نکند.

دبی شهری است که بر پایه دستاورد ساخته شده. بسیاری از ایرانیانی که اینجا زندگی می‌کنند، مهاجرتی پرهزینه را پشت سر گذاشته‌اند و موفقیت مالی را به‌عنوان توجیه آن هزینه در نظر گرفته‌اند. وقتی موفقیت می‌آید اما حال خوب نمی‌آید، پرسشی آزاردهنده شکل می‌گیرد: «پس این همه برای چه بود؟»

به این اضافه کنید شبکه اجتماعیِ نازک‌شده پس از مهاجرت، روابطی که اغلب حول کار یا موقعیت شکل گرفته‌اند، و فرهنگی که در آن اعتراف به ناراحتی — به‌ویژه وقتی از بیرون همه‌چیز خوب به نظر می‌رسد — دشوار است. نتیجه، تنهایی‌ای است که با حضور در جمع برطرف نمی‌شود.

برای زنان، لایه‌ای اضافه می‌شود: انتظارات هم‌زمانِ نقش خانوادگی، نقش حرفه‌ای، و تصویری که باید حفظ شود. بسیاری از مراجعان من سال‌ها این بار را بی‌آنکه نامش را بدانند حمل کرده‌اند.

اگر تجربه شما بیشتر به دلتنگی و سازگاری با مهاجرت مربوط است تا به پوچی، صفحه ویژه ایرانیان مقیم دبی نقطه شروع بهتری است.